Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Orta Vadeli Program (OVP) 2026-2028, Türkiye ekonomisinin yol haritasını çizerken Ar-Ge ve yenilik ekosistemini bu kez doğrudan stratejik bir politika alanı olarak öne çıkardı.
Önceki Programda Daha Mikro Odak: 2025-2027 OVP
2025-2027 OVP, Ar-Ge ve yenilik ekosistemini daha çok altyapı, girişimcilik ve ticarileştirme ekseninde ele alıyordu. Öne çıkan başlıklar:
- Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri ile Teknoloji Geliştirme Bölgeleri’nin sayısının artırılması
- Kuluçka merkezlerinin yaygınlaştırılması ve girişimcilerin ekosisteme dahil edilmesi
- Fikri mülkiyetin ticarileştirilmesi, değerleme ve finansmana erişim mekanizmalarının güçlendirilmesi
- Büyük ölçekli firmaların yeni teknoloji alanlarına yönlendirilmesi için uzmanlaşma modelleri
- Yüksek teknolojili KOBİ’ler ve Turcorn potansiyeli olan girişimlerin desteklenmesi
- Teknogirişim ekosisteminde fonların fonu mekanizması ile girişim sermayesi yatırım fonlarının desteklenmesi
- Girişimcilere nitelikli danışmanlık sağlanması için sektörel gelişim platformlarının kurulması
Bu yaklaşım, mikro ölçekli ve somut Ar-Ge araçlarına odaklanıyor, makro hedeflerle doğrudan bağlantı kurmaktan ziyade altyapı ve girişimcilik destek mekanizmalarına yöneliyordu.
Yeni Yaklaşım: 2026-2028 OVP
2026-2028 OVP, Ar-Ge ve yenilik ekosistemini yalnızca altyapı ve girişimcilik ile sınırlamıyor; onu büyüme, ihracat çeşitliliği, istihdam ve cari denge gibi makro hedeflerle doğrudan ilişkilendiriyor. Öne çıkan unsurlar:
- Makro hedeflerle entegrasyon: Ar-Ge, sanayi dönüşümü, istihdam artışı, cari açık ve ihracat çeşitliliği gibi ülke hedeflerinin merkezine yerleştirildi.
- Sanayi dönüşümü ve yüksek katma değer: Yüksek teknoloji odaklı sanayi ve bilişim sektörü, Ar-Ge altyapısı ile desteklenerek üretkenlik ve rekabetçilik artırılacak.
- Beşeri sermaye ve işgücü verimliliği: Ar-Ge yalnızca laboratuvar ve finansman mekanizmaları ile sınırlı değil; insan kaynağı, işgücü verimliliği ve inovasyon ekosistemine yaygınlaştırılıyor.
- Girişimcilik ve finansman: Teknogirişim fonları ve girişim sermayesi destekleri, makro hedeflerle ilişkilendirilmiş daha kapsamlı bir finansman altyapısına taşındı.
- Fikri mülkiyetin dolaylı makro katkısı: Doğrudan patent veya marka vurgusu yok; Ar-Ge’nin ürün-pazar çeşitliliği ve ihracata katkısı ön plana çıkıyor.
Genel Değerlendirme
Genel değerlendirme yapıldığında, 2025-2027 OVP daha mikro ölçekli ve somut Ar-Ge araçlarına odaklanıyor; TGB sayısı, kuluçka merkezleri ve patent-ticarileştirme mekanizmaları gibi kurumsal ve girişimcilik destekleri ön planda bulunuyor. Buna karşın 2026-2028 OVP, Ar-Ge’yi ülkenin makro hedeflerinin merkezine konumlandırıyor; yalnızca girişimcilik ile sınırlı kalmayıp sanayi dönüşümü, işgücü verimliliği ve dış ticaret dengesi ile bütünleşiyor. Ar-Ge ve yenilik kapasitesi, ekonomik büyüme ve refah artışı için stratejik bir kaldıraç olarak görülüyor.
Türkiye’nin küresel rekabette güçlü bir konuma yükselmesi için Ar-Ge’nin artık yalnızca teknoloji geliştirme değil, ekonomik istikrar ve refah artışının merkezinde konumlandırıldığı görülüyor.
