2027–2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP) Resmî Gazete’de yayımlandı. Programda yüksek katma değerli üretim, Ar-Ge ve yenilik, ileri teknolojiler, yeşil ve dijital dönüşüm ile stratejik sektörlerde yerli üretimin güçlendirilmesi öncelikli politika alanları arasında yer aldı.
Ar-Ge ve Teknoloji Ekosisteminde Yeni Dönem
Ar-Ge teşviklerinin teknoloji ekosisteminin ihtiyaçlarına göre yeniden yapılandırılması; Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ve kuluçka merkezlerinin sektörel ihtiyaçlar doğrultusunda desteklenmeye devam edilmesi öngörülüyor.
Yapay zekâ, siber güvenlik, otonom sistemler ve araçlar, kuantum teknolojileri, yeni nesil malzemeler, uzay ve uydu teknolojileri, nanoteknoloji, biyoteknoloji, sensör teknolojileri, çip, batarya, yenilenebilir enerji, blokzincir ve robotik gibi derin ve ileri teknoloji alanlarındaki Ar-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi hedefleniyor.
Üniversite-sanayi iş birliği modeli kapsamında araştırma altyapıları, teknoloji platformları, ürünleştirme odaklı platformlar ve öncül Ar-Ge laboratuvarlarının etkin şekilde desteklenmesi planlanıyor. Bunun yanında patent, marka ve tasarımların finansmana erişimi ve ticarileştirilmesine yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi öngörülüyor.
Yerli Yapay Zekâ ve Kritik Teknolojiler Öne Çıkıyor
Programda yapay zekâ alanına yönelik dikkat çekici hedefler de yer alıyor. Türkçeye özgü, dil yetkinliği yüksek temel büyük dil modellerinin geliştirilmesi ve bu modeller üzerinden kamu kurumlarının ihtiyaçlarına yönelik özelleştirilebilir çözümlerin geliştirilebilmesini sağlayacak yerli üretken yapay zekâ ekosisteminin oluşturulması hedefleniyor.
Savunma, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zekâ gibi stratejik sektörlerde yerli Ar-Ge, üretim ve yenilik kapasitesinin artırılması planlanıyor.
Sağlık alanında aşı, ilaç, tıbbi cihaz, tanı kiti, biyoteknolojik ürün ve yapay zekâ tabanlı sağlık teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik Ar-Ge ve Ür-Ge faaliyetlerinin desteklenmesi öngörülüyor.
Yarı iletkenler alanında ise Ar-Ge, tasarım, üretim ve ticarileştirme kabiliyetlerinin geliştirilmesi ve yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Yüksek Katma Değerli Yatırımlar ve Yerlileştirme Desteklenecek
Sanayide yüksek katma değerli dönüşüm de OVP’nin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında öncelikli teknoloji alanlarına yönelik büyük ölçekli yatırımların proje bazlı ve özelleştirilmiş mekanizmalar aracılığıyla desteklenmesi planlanıyor.
Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında ise kritik ürün ve teknolojilerin yerli imkânlarla geliştirilmesi ve üretilmesine yönelik yeni program çağrılarına çıkılması öngörülüyor.
Stratejik Hamle Programı kapsamında arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, Ar-Ge içeriği yüksek ve yeşil-dijital dönüşüm hedefleriyle uyumlu yatırımların desteklenmesi planlanıyor.
Bunun yanı sıra yatırım teşvik sisteminin daha seçici, ihtiyaç odaklı, süreli, proje odaklı ve bölgesel gelişmişlik düzeylerini dikkate alan bir yapıda uygulanacağı belirtiliyor.
Yeşil ve Dijital Dönüşüm Hızlanacak
Yeşil ve dijital dönüşüm de 2027–2029 döneminin temel politika alanlarından biri olmaya devam edecek.
Enerji, sanayi, ulaştırma ve tarım başta olmak üzere tüm sektörlerde düşük karbonlu üretim, kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir finansman ve yeşil teknoloji uygulamalarının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Yeşil dönüşüm yatırımlarının finansmanına yönelik kaynakların artırılmasına ve finansman mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik çalışmaların da sürdürülmesi planlanıyor.
KOBİ’ler İçin Finansman ve Yeni Destek Mekanizmaları
Tekstil, hazır giyim, deri, mobilya ve benzeri emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ’lerin dönüşümünü sağlamak ve istihdam seviyelerini korumak amacıyla KOSGEB İstihdamı Koruma Destek Programı gibi süreli, hedefli ve seçici destek araçlarının genişletilerek uygulanması öngörülüyor.
KOBİ’lere öncelik verilerek Kredi Garanti Mekanizmasının kapasitesinin artırılması ve finansmana erişimin kolaylaştırılması hedefleniyor.
Savunma sanayiinde uygulanan talep oluşturma ve uzun vadeli sipariş yaklaşımının ise sağlık teknolojileri, raylı sistemler, enerji ekipmanları, elektronik ve kritik sanayi girdileri gibi alanlara yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Bunun yanında üretim, yatırım, istihdam ve ihracatı destekleyen; yeşil ve dijital dönüşümü teşvik eden gelir politikalarına öncelik verilmeye devam edileceği belirtiliyor.
2027 Döneminde Hangi Alanlar Takip Edilmeli?
OVP’de ortaya konulan politika çerçevesi değerlendirildiğinde 2027 döneminde özellikle TÜBİTAK destekleri, Ar-Ge ve Tasarım Merkezi uygulamaları, Teknoloji Geliştirme Bölgesi teşvikleri, KOSGEB destekleri, yatırım teşvik sistemi, Teknoloji Hamlesi ve yeşil dönüşüm programlarında yapılacak düzenlemeler ile açılacak yeni çağrıların yakından takip edilmesi önem taşıyor.
