Dr. Ömer Özdinç
Teknoloji ekosistemleri alanında uluslararası bir veri tedarikçisi olan Dealroom isimli web sitesi bir süre önce, aşağıda paylaştığım, Teknoloji Ekosistemlerinin Sonraki Nesli isimli bir rapor yayımladı.
İçlerinde İstanbul’un da olduğu 201 teknoloji ekosistemi farklı açılardan karşılaştırılmış. Raporda oldukça ilginç ve zihin açıcı bilgiler var.
Notlarımdan bazıları:
Yakın Gelecek:
– Yakın geleceğin hızlı gelişen teknoloji alanları: Yapay zeka, bilgi teknolojileri donanımları, enerji, uzay teknolojileri, sentetik biyoloji ve ileri malzemeler,
– Gelecek 10 yılda teknoloji ekosistemleri 4 alanı birlikte düşünmeliler: Sermaye, yenilik üretme becerisi, ekonomik refah ve girişimciliği birlikte arttırmalılar.
İstanbul:
– İstanbul yükselen yıldızlar kategorisinde 201 ekosistem içinde 10’uncu sırada.
– 2019’dan beri 6 kat Unicorn büyümesi gerçekleştiren İstanbul bu alanda dünya 6’ncısı,
– Güçlü taraflarımız ileri aşamadaki start-up büyümeleri, Seri A’dan unicorn’a dönüşüm ve yaşama maliyeti. Zayıf tarafımız bilimsel gelişim, tohum ve seri A yatırımları, ara aşamadaki start-upların büyümesi.
Girişim Sermayesi Ekosistemi:
– 2010 yılına kadar dünyada en az 1 unicorn’a sahip şehir sayısı sadece 10 iken bugün bu sayı 168’e ulaştı. Fakat önümüzdeki 10 yılda benzer bir artış beklenmiyor,
– Dünyada her yıl 12.000 yeni start-up ilk yatırımını alıyor. Girişim sermayelerinden (VC) yatırım almış 207.000 firma var,
– Pandemide VC yatırımları patlama yapmıştı. 2022 3. Çeyrekten itibaren pandemi öncesi seviyeye geriledi,
– Erken aşama yatırımlarda Avrupa’nın payı ABD’ye yaklaştı, ileri aşamada ise ABD’yi Asya takip ediyor,
– VC’lerden yatırım alan şirketlerin istihdam verilerine bakıldığında ABD’nin tahakkümü daha net görülüyor. ABD toplam istihdamın %92’sini yapıyor (%68’lik pay sadece Bay Area’nın),
– Yeni unicorn sayısında Bay Area’nın payı 2010’da %50’ye yakınken 2016’da %20’ye düşüyor ve bugüne kadar bu oran korunuyor. ABD, Avrupa ve Çin dışındaki ekosistemler bu alanda paylarını her yıl arttırıyor.
– Yatırım alan firmaların %50’si ikinci, %30’u da üçüncü yatırımı alıyor. Unicorn’a dönüşenlerin oranı %1,2,
– Avrupa’da öne çıkan unicorn şehirleri: Londra, Paris, Berlin, Stockholm,
– Ortadoğu’da Tel Aviv, Dubai ve İstanbul dışında kayda değer bir ekosistem yok.
Ar-Ge
– %70’ini şirketlerin yaptığı Ar-Ge yatırımları, VC yatırımlarından 6,5 kat daha fazla,
– Son 10 yılda VC yatırımları 4 kat büyürken Ar-Ge yatırımları 2 kat büyüdü,
– Ar-Ge harcamalarında başı çeken şirketler, genelde önceden yatırım almış olanlar. Otomotiv ve petrol(/gaz hariç tüm sektörlerde ABD şirketleri Ar-Ge harcamasında ilk sırada. G. Kore ve Çin yazılım ve donanım; Japonya ve Almanya otomotiv; Japonya ve İngiltere sağlık; Tayvan yarı iletkenler; İngiltere ve Fransa uzay ve savunma; Çin Telekom ve petrol sektörlerinde önde gelen diğer ülkeler.
