2024 yılı itibarıyla Türkiye, küresel inovasyon alanındaki yerini sağlamlaştırmış ve önemli bir yükseliş kaydetmiştir. Küresel İnovasyon Endeksi’nde 39. sıradan 37. sıraya yükselmiş olan Türkiye, bu ilerlemeyi inovasyon girdileri ve çıktılarındaki güçlü performansıyla elde etmiştir. Aynı şekilde, Avrupa Yenilik Karnesi’nde de gelişme göstermiş ve 2024 yılı itibarıyla %51,7’lik bir skora ulaşmıştır. Bu yazıda, Türkiye’nin küresel inovasyon endeksindeki ve Avrupa Yenilik Karnesi’ndeki performansını detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
Küresel İnovasyon Endeksi 2024: Türkiye’nin Yükselen Performansı
2024 yılında yayımlanan Küresel İnovasyon Endeksi’nde Türkiye, hem inovasyon girdilerinde hem de çıktılarında önemli bir gelişim göstermiştir. İnovasyon girdilerinde 51. sırada yer alan Türkiye, çıktılarda ise 4 basamak yükselerek 28. sıraya ulaşmıştır. Türkiye’nin en büyük başarısı, 2023’te 11 basamak yükseldiği Yaratıcı Çıktılar kategorisinde, bu yıl da 11 basamak daha yükselerek 16. sıraya yerleşmesidir. Yaratıcı çıktılar, Türkiye’nin inovasyon performansındaki en güçlü boyut olarak öne çıkmaktadır.
Türkiye’nin Güçlü Alanları:
- Yaratıcı Çıktılar: Türkiye, milyar SGP$ başına geliştirilen ticari markalar ve mobil uygulamalar gibi göstergelerde oldukça güçlüdür. Ayrıca gayrimaddi varlıklar konusunda da dünya çapında 4. sıradadır.
- Altyapı: Türkiye, bilgi ve iletişim teknolojileri erişimi ve devletin çevrimiçi hizmetleri alanlarında güçlü bir performans sergilemiştir.
Türkiye’nin Zayıf Alanları:
- Kurumlar: Türkiye’nin en zayıf kategorisi, 100. sırada yer alan Kurumlar kategorisi olmuştur. Bunun altında yer alan en zayıf gösterge ise kural koyucu çevredir.
- Eğitim ve Araştırma: PISA ölçeğinde okuma, matematik ve fen bilimleri puanları, yükseköğretime kaydolma oranları ve Ar-Ge harcamalarının özel sektör tarafından fonlanması gibi alt göstergelerde de zayıf kalınan alanlar bulunmuştur.
Avrupa Yenilik Karnesi 2024: Türkiye’nin Yükselen Performansı
Avrupa Yenilik Karnesi’nde Türkiye, AB ortalamasına göre gelişme kaydetmiş ve 2024 yılı itibarıyla %51,7’lik bir skora ulaşmıştır. Bu, Türkiye’nin yenilik performansında kaydedilen %5,7’lik bir artışı yansıtmaktadır. Bu başarı, özellikle inovasyon faaliyetlerine bağlı satışlar ve özel sektörde Ar-Ge’ye yönelik devlet destekleri gibi alanlardaki iyileşmeyle elde edilmiştir.
Türkiye’nin Güçlü Yanları:
- İnovasyon Faaliyetlerine Bağlı Satışlar: Türkiye, AB ortalamasının üzerinde bir performans sergileyerek bu alanda güçlü bir konum elde etmiştir.
- Özel Sektörde Ar-Ge Desteği: Türkiye, devletin Ar-Ge’ye yönelik sağladığı doğrudan ve dolaylı desteklerde önemli bir artış göstermiştir.
- Bilim ve Teknoloji Alanındaki İnsan Kaynağı: Türkiye, bilim ve teknoloji alanındaki insan kaynağının iş değişikliği hareketliliği ile de dikkat çekmektedir.
Türkiye’nin Zayıf Yanları:
- Tasarım Başvuruları: Türkiye, tasarım başvuruları konusunda düşüş yaşamış ve AB ortalamasının gerisinde kalmıştır.
- BİT Uzmanlığı ve İstihdam: Bilgi ve iletişim teknolojileri uzmanı istihdamı ve bilgi yoğun faaliyetlerdeki istihdam da Türkiye’nin zayıf kaldığı alanlar arasında yer almaktadır.
Türkiye’nin Yenilik Performansındaki İyileşme
2024 Küresel İnovasyon Endeksi ve Avrupa Yenilik Karnesi sonuçları, Türkiye’nin yenilik ekosistemindeki güçlü tarafları ve zayıf yönleri hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Türkiye, “Yükselmekte Olan Yenilikçiler” kategorisinde yer alarak, son yıllarda artan inovasyon faaliyetleri ve Ar-Ge yatırımları ile önemli bir ilerleme kaydetmiştir. Özellikle inovasyon faaliyetlerine bağlı satışlar ve özel sektördeki Ar-Ge yatırımları gibi alanlardaki güçlü performansı, Türkiye’nin küresel pazarda rekabetçi bir konumda olduğunu göstermektedir.
Ancak, tasarım başvuruları, BİT uzmanı istihdamı ve bilgi yoğun faaliyetlerdeki istihdam gibi alanlarda iyileştirme yapılması gerektiği de ortaya çıkmaktadır. Bu, Türkiye’nin inovasyon kapasitesini artırmak ve daha sürdürülebilir bir büyüme sağlamak için yapması gereken yatırımların yönünü belirlemektedir.
Türkiye’nin İnovasyon Stratejilerinin Geleceği
2024 yılı, Türkiye için inovasyon alanındaki ilerlemenin somutlaştığı bir yıl olmuştur. Küresel İnovasyon Endeksi ve Avrupa Yenilik Karnesi’nde kaydedilen başarılar, Türkiye’nin inovasyon ekosisteminde ciddi bir dönüşüm yaşadığını göstermektedir. Bu dönüşüm, hem kamu hem de özel sektör işbirlikleri ile desteklenen Ar-Ge projeleri ve inovasyon faaliyetlerinin artmasıyla daha da hızlanabilir.
Gelecekte Türkiye’nin inovasyon gücünü artırmaya yönelik atılacak adımlar, eğitim ve araştırma alanlarındaki iyileştirmeler, tasarım başvuruları ve BİT uzmanlığı gibi zayıf alanların güçlendirilmesi ile daha sürdürülebilir bir büyümeye imkan tanıyacaktır.
Türkiye 2024 Ar-Ge ve İnovasyon Raporu’nu indirmek için tıklayınız.
